Wat is eenzaamheid?

Eenzaamheid is een woord dat we allemaal kennen. Maar wat betekent het nu écht? Vaak denken we dat het simpelweg gaat om alleen zijn. Toch klopt dat niet. Je kunt alleen wonen en je niet eenzaam voelen. En je kunt midden in een druk gezin of een volle vriendengroep tóch een diepe eenzaamheid ervaren.

Het begrijpen van wat eenzaamheid precies is, is de eerste stap om er samen iets aan te kunnen doen.

Een veel gebruikte definitie luidt:

“Eenzaamheid is het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (de kwaliteit van) bepaalde sociale relaties.”

Met andere woorden: eenzaamheid gaat niet alleen om het aantal contacten dat je hebt, maar vooral om de kwaliteit ervan. Het is het verschil tussen de relaties die je wíl hebben, en de relaties die je in werkelijkheid ervaart.

Daarom onderscheiden onderzoekers vaak twee vormen:

  • Sociale eenzaamheid – je mist een netwerk van mensen met wie je dingen kunt delen of ondernemen.
  • Emotionele eenzaamheid – je mist een hechte, intieme band, bijvoorbeeld met een partner of beste vriend(in).

Eenzaamheid is dus een persoonlijke beleving. Twee mensen in precies dezelfde situatie kunnen dit heel verschillend ervaren: de een voelt zich prima, de ander voelt zich diep alleen.

Soms is eenzaamheid tijdelijk. Je mist iemand, of je moet wennen aan een nieuwe situatie. Maar als eenzaamheid langer aanhoudt, wordt het ongezond. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat langdurige eenzaamheid leidt tot verhoogde stress, een slechter immuunsysteem, meer kans op hart- en vaatziekten en depressie. Het is dus niet alleen een emotioneel, maar ook een fysiek probleem.

Daarom zet Samen1Enschede, samen met partners als Faktor5, in op kennis en bewustwording. Want alleen door beter te begrijpen wat eenzaamheid ís, kunnen we het eerder herkennen en beter aanpakken – als professional, als vrijwilliger en als stadsgenoot.